Yn siarad yn y digwyddiad 'Pŵer Cyfartal Llais Cyfartal' yn y Senedd yr wythnos diwethaf, pwysleisiodd yr Aelod o’r Senedd dros Ogledd Cymru, Mark Isherwood, bwysigrwydd cynrychiolaeth, cyfranogiad y cyhoedd, a mentora i gefnogi lleisiau mwy amrywiol ym mywyd cyhoeddus Cymru.
Mae 'Pŵer Cyfartal Llais Cyfartal' yn rhaglen fentora a hyfforddiant traws-gydraddoldeb sy'n anelu at gynyddu amrywiaeth o gynrychiolaeth ym mywyd cyhoeddus a gwleidyddol yng Nghymru.
Gall unrhyw berson 18 oed a hŷn sy'n byw yng Nghymru ac sy'n uniaethu fel un neu fwy o'r canlynol wneud cais:
• Person Du, Asiaidd neu ethnig leiafrifol
• Person o'r gymuned LHDTC+
• Person anabl
• Menyw
• Neu unrhyw gyfuniad o unrhyw un o'r hunaniaethau hynny
Yn y digwyddiad, pwysleisiodd Mr Isherwood, sy'n Gadeirydd y Grŵp Trawsbleidiol ar Anabledd, y credir bod pobl anabl, sy'n ffurfio tua 1 o bob 5 o boblogaeth y DU, yn cael eu tangynrychioli mewn gwleidyddiaeth ar wahanol lefelau llywodraeth, ledled y DU ac yn rhyngwladol.
Meddai:
"Mae ‘Barriers to elected office for disabled people’ Llywodraeth y DU yn 2021 yn nodi bod nifer y bobl anabl mewn gwleidyddiaeth ar draws pob lefel o Lywodraeth 'bron bob amser yn is na 1 mewn 5', gan gadarnhau bod pobl anabl yn cael eu tangynrychioli.
"Mae'r adroddiad yn dod i'r casgliad bod pobl anabl yn wynebu nifer o rwystrau wrth gymryd rhan mewn gwleidyddiaeth plaid, gan gynnwys hygyrchedd lleoliadau, diffyg dehongli, fformatio anhygyrch o ddeunyddiau, diffyg cyfleusterau, a rhwystrau diwylliannol - gan gynnwys diffyg ymwybyddiaeth, gwybodaeth a diddordeb gan rai pleidiau lleol i wneud gwleidyddiaeth yn fwy hygyrch i bobl anabl.
Gan gyfeirio at y cydbwysedd rhwng y rhywiau a chynrychiolaeth Pobl Lesbiaidd, Hoyw, Ddeurywiol a Thrawsryweddol mewn gwleidyddiaeth, dywedodd:
"Pan ddes i'n Aelod Cynulliad am y tro cyntaf, bellach yn Aelod o'r Senedd, roedd yna gydbwysedd rhwng y rhywiau.
"Mae 43% o'r Aelodau bellach yn fenywod, o'i gymharu â 45% yn Senedd yr Alban - gan gynnwys y ddwy fenyw gyntaf o liw yno - a 35% yn Nhŷ'r Cyffredin, y lefel uchaf yno hyd yn hyn.
"Mae 5% o Aelodau'r Senedd yn Bobl Lesbiaidd, Hoyw, Ddeurywiol a Thrawsryweddol, o'i gymharu â thua 6% yn Senedd yr Alban a 7% yn Nhŷ'r Cyffredin."
Ychwanegodd:
"Rwyf wedi bod yn falch iawn o gymryd rhan yn y rhaglen fentora traws-gydraddoldeb 'Pŵer Cyfartal Llais Cyfartal’ i gynyddu cynrychiolaeth amrywiol ym mywyd cyhoeddus a gwleidyddol yng Nghymru.
"I gloi, mae'n rhaid i mi felly ddiolch i'm mentoriaid rhagorol blaenorol o dan y rhaglen fentora hon a rhagflaenydd EYST 'Llwybrau Cymru i Fywyd Cyhoeddus'.
"Dysgais fwy gan bob un ohonyn nhw nag a ddysgon nhw oddi wrthyf i, ac rwy'n dymuno pob llwyddiant i bob un ohonyn nhw - a phob un ohonoch chi - yn y dyfodol."
