Mae Mark Isherwood, AS Rhanbarthol dros Ogledd Cymru a Chadeirydd Grŵp Trawsbleidiol y Senedd ar Angladdau a Phrofedigaeth, wedi galw ar Lywodraeth Cymru i roi'r wybodaeth ddiweddaraf am gamau i fynd i'r afael â'r oedi cyn cofrestru marwolaethau yng Nghymru, sydd, meddai, yn achosi "gofid mawr i deuluoedd”.
Cododd Mr Isherwood y mater wrth ymateb i'r Datganiad ddoe gan y Gweinidog Iechyd Meddwl a Llesiant: ‘Gweithredu Fframwaith Cenedlaethol ar gyfer Darparu Gofal Profedigaeth', a oedd yn cynnwys '£3m i wasanaethau profedigaeth ledled Cymru dros y tair blynedd nesaf’.
Aeth ati i'w holi am gymorth profedigaeth hefyd, gan rybuddio bod hosbisau'n debygol o orfod darparu llai o gymorth oherwydd pwysau ariannol.
Wrth siarad yn Siambr y Senedd, dywedodd:
Mae cyfran sylweddol o ofal profedigaeth yn cael ei ddarparu gan ein hosbisau elusennol yng Nghymru, gyda gwasanaethau ar gael cyn ac ar ôl marwolaeth rhywun annwyl, ond dim ond rhai o'r rhain a restrwyd gennych chi, ac os clywais yn iawn, fe wnaethoch chi eithrio pob un o'r hosbisau oedolion yng ngogledd Cymru.
Fodd bynnag, gyda phob hosbis yng Nghymru yn rhagweld diffyg ar gyfer y flwyddyn ariannol hon a 90 y cant yn nodi bod pwysau costau byw yn debygol o leihau'r cymorth y maen nhw'n ei ddarparu, sut y byddwch yn amddiffyn eu gofal profedigaeth hanfodol ledled Cymru?
Ychwanegodd:
Mae gofid mawr i'r teulu yn cael ei achosi gan yr oedi i gofrestru marwolaethau a grëwyd, fel y clywsom ni, gan y system arholwr meddygol statudol newydd. A wnewch chi, felly, roi'r wybodaeth ddiweddaraf yn dilyn y cyfarfod ymgysylltu cyntaf rhwng Llywodraeth Cymru, trefnwyr angladdau ac eraill, y deallwyd iddo gael ei gynnal yn ddiweddar iawn—yr wythnos cyn diwethaf—i drafod hyn?
Bu hefyd yn holi'r Gweinidog dros gymorth profedigaeth i'r byddar a'r rhai sydd mewn profedigaeth oherwydd hunanladdiad.
Dywedodd:
Yn olaf, mae aelodau'r grŵp trawsbleidiol ar angladdau a phrofedigaeth wedi trafod yn y gorffennol y ddarpariaeth o gymorth profedigaeth i'r byddar ac i'r rhai sydd mewn profedigaeth oherwydd hunanladdiad. Sut bydd y fframwaith yn mynd i'r afael â hyn, gan weithio, er enghraifft, gyda grŵp Cymru gyfan ar gyfer byddardod, iechyd meddwl a lles a'r elusen atal hunanladdiad Papyrus, sy'n darparu gwasanaethau i ddefnyddwyr Iaith Arwyddion Prydain?
Yn ei hymateb, cyfeiriodd y Gweinidog at y farwolaeth at oedi cofrestru, gan nodi "Rwy'n siŵr y bydd Ysgrifennydd y Cabinet dros Iechyd a Gofal Cymdeithasol yn ysgrifennu atoch chi cyn gynted â phosibl gyda diweddariad", ac, o ran cymorth profedigaeth, dywedodd: “Y swm yw £3 miliwn ar gyfer 18 sefydliad ledled Cymru.”
